از خلال ادبیات روسیه – ۳: دیوار تملق!

Standard

«… هیچ چیز در دنیا دشوارتر از صمیمیت و صراحت واقعی نیست. و هیچ چیز هم آسان‌تر از تملق بیجا وجود ندارد. اگر در صراحت و صمیمیت فقط جزء صدمین آن نادرست باشد، فورا ناموزونی مخصوصی به گوش می‌خورد و غوغایی به پا می‌شود. اما اگر در تملق تمام اجزای‌اش نادرست باشد، باز هم مطبوع است و نسبتا با لذت شنیده می‌شود. هرقدر که تملق نتراشیده و نخراشیده باشد، حتما لااقل نیمی از آن درست به نظر می‌رسد …»
(جنایت و مکافات – فئودور داستایوفسکی – مهری آهی – انتشارات خوارزمی – ص ۶۷۹)
دوست بزرگواری که برای تماشا و نقد آخرین ساخته استاد «مسعود کیمیایی» (متروپل) به محفلی خصوصی از منتقدان دعوت شده بود تعریف می‌کرد که درخلال جلسه، گروهی از شیفتگان استاد آنچنان به تعریف و تمجید از اثر پرداختند که ما باور نمی‌کردیم در مورد همان فیلمی صحبت می‌شود که ما دیده‌ایم. سرانجام یک نفر در تمجید از اثر کار را بدان‌جا کشاند که مدعی شد این فیلم برگی از تاریخ سینمای جهان را ورق زده است! (نقل به مضمون) ناگفته پیداست که با چنین اطرافیانی سرانجام کار کارگردان دوست داشتنی سینمای ایران به کجا می‌کشد/کشیده است!
چه از خلال احادیث و روایات بزرگان مذهبی و چه در اندرزنامه‌های سیاسی زیاد شنیده‌ایم که به حاکمان توصیه می‌شود مجیزگویان را از اطراف خود دور کنند. به نظرم، چه حاکم باشیم و چه یک شهروند عادی، مشکل اجرایی این توصیه این است که تشخیص این مجیزگویان معمولا دشوار است! در واقع، به روایت داستایوفسکی، جایی در ناخودآگاه آدمی وجود دارد که همواره بخشی از تمجید و تملق را حقیقت می‌پندارد و در مقابل، هر انتقادی را دست‌کم حاوی سر سوزنی کینه‌توزی و یا اغراق قلمداد می‌کند. بدا به حال کسی که در چنین شرایطی میان دیوارهای تملق اطرافیان‌اش محصور شود!

KabK22

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s